Önce:

Vonnegut yazını, bir izleme yöntemi olarak düşünülürse pek çok artistin (Keith P. Rein dahil) bu yöntemle izlenebileceği kabul edilebilir. Ancak başka bir artist seçilseydi, bu yazıda göstermek istenilen1 mezbaha kavramı, beklendiği ölçüde görünmeyebilirdi. İşte bu yüzden ‘Slaughterhouse’ serisinin sanatçısı Rein’i, ‘Mezbaha No:5’in yazarı olan Vonnegut’la izlemenin anlamlı olacağı varsayıldı.

Böylece ‘çirkinin, korkuncun, dışlananın, ötekinin’ sahnede olması kolaylaştı. ‘Korkulanın’ aktörleştirilmesinin nedeni ise yaşamın aslında korkunç şeyleri de içermesidir. Ve de en azından okuyucunun, bu korkunç şeylere bakması, görmesi gerekli, artık elini (elimizi) kirletmesi gerekli. Hayatın, kime reva olup olmadığını bilmesi gerekli.

Ve sonra:

“Hayat bir hayvana bile reva değildir. ”2

Kurt Vonnegut3, Mezbaha No:5’te tam olarak da böyle der. Buradan hareketle Vonnegut’un hayattan haz etmediği sonucuna rahatlıkla varılabilir. Ama belki de varılamaz çünkü yine aynı Vonnegut, ciddi midir bilinmez:4

‘Hayatın ciddi olup olmadığını anlayıncaya kadar kendimin ciddi olup olmadığını bilemeyeceğim. Tehlikeli, biliyorum, incitebilir de. Ama bu, kesinlikle ciddi olduğu anlamına gelmez.’5

Öyleyse, varılabilecek tek sonuç, hayatın ‘bir hayvan için bile’6 incitici ve tehlikeli olduğu düşüncesidir.

Hande Tulum- Keith P. Rein (1)
Hayat, muhtemelen insanlar için de tehlikelidir

Öyleyse:

‘Ölüm var ve herkese dokunuyor bir şekilde: Hayat bu!
Ölüm var ve ötesi gerçek hayat: Hayat bu!
Ölüm var ve bir yerlerde beklemede: Hayat bu!
Ölüm var ve yürüyor üstüme, yürüyorum ve de ölümün üstüne: Hayat bu!’7

Ölümün ve hayatın yüz yüze geldiği ve birbirine dik dik baktığı yerler oldukça fazladır. Ancak bu yazı için -seçilmiş olan- ‘mezbaha’ bile bu anlamda tek başına kafidir.

Mezbahanın8 kesimhane oluşu, dolayısıyla korkunçluğu ya da terk edilmişliği ise onu tekinsiz bir mekan olmaya iter. Mezbaha tekinsizdir, çünkü boştur, çünkü güvenli değildir, çünkü tanıdık değildir. Çünkü hayvan hayaletleriyle sarılıdır.9 Ama aşinadır da çünkü mezbahaları insanlar yönetir. Ancak hayvanlar orayı terk etmiştir ve bir ‘cinayet’ mahali olması nedeniyle de ürkütücüdür. Hayvanların konuşamıyor oluşu, bu durumu daha değersiz ya da sıradan kılmaz.10

Mezbaha, tüm bunlardan ötürü ‘çirkin’dir. Korkunç olduğu için çirkin…

Bireysel bellekte yer alması gereken –belki de- son şey olduğu için çirkindir.

Ve bu yüzden:

Sürekli kendi kimliğini inşa eder. Kimi zaman, deliliği, hastalığı, bedensel deformasyonu bünyesinde barındırır, kimi zaman da ‘ideal’in, normların, genel geçer algının dışındakini… Ancak, korku öğesinden asla vazgeçmez.11

Mezbahaya yakıştırılan tüm bu özellikler, onu ilginçleştirir. Pek çok korku filmine de konu olur: Mezbaha, sahneleşmiştir. Sahneleşirken dönüşmeyi ihmal etmez. Sinema ve literatür, korkuyla erotizmi birleştirirken, ‘mezbaha’yı da popülerleştirir. Peki bu nasıl olur? Çirkin’e tek şans veren ‘şey’in yardımıyla birlikte: Modernizmle birlikte.

Hande Tulum- Keith P. Rein (2)
Bir mezbaha denemesi

Modernizmin kanatları altına giren mezbaha, tekinsiz mekan olarak popülerleşirken, farklı sanat dallarına da konu olur. İllüstrasyon da ‘mezbaha’yı konuk alan aktörlerden biridir. Mezbahayı konuk alan sanatçılardan biri ise Keith P. Rein’dir.12

Hande Tulum- Keith P. Rein (6)
Keith P.Rein’in internet sitesi

Rein, çeşitli materyal ve konudan beslenen bir sanatçıdır.

İşte bu yüzden, mezbahadan beslenmesi de şaşırtıcı sayılmamalıdır. Mezbahasına ünlü kadınları koyması da… Şaşırtıcı olabilecek şey, genellikle ‘slasher filmlerle’ ilgili olmayan kadınların, burada mezbaha oyuncularına dönüştürülmesidir. Aslında herkesin yolu bir gün mezbahaya düşebilir mi?13

Bu durum, şaşırtıcı olsa da olmasa da nedenleri sorgulanabilir elbette.14 Sinema, ünlüleri mezbahada ağırladığından, Rein de ‘popüler kadınları’ kendi düş gücünün mezbahasında konuk etmek istemiş olabilir. Kurban olan ya da kurban olmaktan son anda kurtulan ‘zayıf, naif, narin’ kişinin hep bir kadın oluşu da Rein’i bu fikre itmiş olabilir.15

Hande Tulum- Keith P. ReinSlaughterhouse serisinden: ‘Does This Make My Eyes Look Bluer?’ ve ‘Does This Make My Boobs Look Bigger?’

Ya da Rein, ünlülere belirli bir yerden (muhtemelen daha aşağıdan) bakıldığını düşünüp onları mezbahaya ‘tıkmış’ olabilir: ‘hayat, ünlülere –bile- reva olmayabilir.’

Başka bir deyişle, var olduğu aşikar olan kast sisteminin lüks içinde yaşayan bir azınlık da ‘çirkinliğe’ katlanmak zorunda kalabilir.

Hande Tulum- Keith P. Rein_Slaughterhouse serisinden

Rein’in çizimlerinde ilginç olan başka bir husus ise, mezbahadaki bu kadınların aktif oluşları (silahlı oluşları) ve mutlu olmalarıdır. Rein, mezbahada, ünlü kadınlara mutlu olma görevi vermiştir. Oyuncular, her an rol yapmalı mıdır? Rein belli ki böyle düşünüp onlara mutluluk rolü vermiştir:

‘Ne rolü yapıyorsak oyuz. O yüzden ne rolü yaptığımıza dikkat etmeliyiz.’16

Tüm bu sorgulayıcı durumun tersine, Rein, sadece güzellik, erotizm ve korkuyu bir araya getirmiş olabilir. Belki de amacı sadece ünlü, güzel kadınların bu özelliklerini kullanıp, illüstrasyonlarını ilgi çekici kılmaktır.

Belki de bunların hiç biri değildir Rein’i, bu çizimleri yapmaya iten. Belki de -yine- Vonnegut terminolojisiyle durum şundan ibarettir:

‘Hayatın kendisi derin anlamlar taşımamaktadır.’

Hande Tulum- Keith P. Rein__Slaughterhouse serisinden

 

 

  1. Okuyucu, göstermek istenileni görmek istemiyor ‘olabilir’.
  2. Kurt Vonnegut, Mezbaha No:5, Yeni Çağ Dizisi, 1974, İstanbul
  3. Eski adı: Kurt Vonnegut, Jr. Kendisi, babası öldükten sonra ‘Jr.’ Ekini adından çıkarmıştır.
  4. Bu noktada başka bir sorunsal ortaya çıkar, her yazar kitabında kendi fikirlerini mi yansıtır?
  5. Kurt Vonnegut, Şampiyonların Kahvaltısı, Dost Kitabevi Yayınları, 2005, Ankara
  6. Bu vurguyu, Vonnegut’un vurguladığı anlamda yapıyorum.
  7. Kurt Vonnegut, Mezbaha No:5, Yeni Çağ Dizisi, 1974, İstanbul
  8. Mezbaha, hayvan kesim yeri anlamına gelir.
  9. Hayalet inancı varsa, hayvan hayaletlerinin olduğu inancı da olmalıdır.
  10. Bahsedilen yer, Orwell’ın ‘Hayvan Çiftliği’ olmadıkça, durum bu şekilde tezahür edecektir.
  11. Hande Tulum, Jessica Harrison – Bir Okuma Denemesi: Çirkin ve Güzel Arasında
  12. Keith P.Rein, ismindeki ‘P.’nin penisin kısaltması olduğunu belirtir.
  13. Belki düşmese daha iyi olur.
  14. Modern hayat, insanı sorgulamaya iten şey.
  15. Korku filmlerinin kaderci yaklaşımı da tam olarak bu değil midir?
  16. Bu güzide deyiş de Vonnegut’a ait.
Tweet about this on TwitterShare on FacebookEmail this to someonePrint this page