Rafael Ricoy: Sıradan ötesi

Kavramsal illüstrasyonları ile yaratıcılığının en güçlü yanını bizlere sunan İspanyol grafik sanatçısı/illüstratör Rafael Ricoy‘un çalışmalarına El Pais, El Mundo, Esquire, Freek! Magazine gibi yayınlarda rastlamış olabilirsiniz. Pınar İlkiz, Futuristika için gerçekleştirdiği bu başarılı röportajı ile arşivine yine bir artı eklerken, sorularıyla sanatçıyı yakından tanıtıyor, nerede olursak olalım bazı şeylerin belki de sadece o sınırlar içinde kalmadığını fark etmemizi sağlıyor.

Futuristika: Sadece grafik sanatçısı ya da illüstratör değilsin; fotoğraf da çekiyorsun. Flickr’daki portfolyon dışında düzenli bir fotoğraf portfolyon var mı yoksa fotoğrafları sadece diğer işlerinde ilham almak için mi kullanıyorsun? Ya da belki illüstrasyonlarında kullanıyorsun?

Rafael Ricoy: Hmm, fotoğrafçılık şu anda benim için sadece bir hobi ve bir illüstratör olarak işimden dikkatimi başka bir yöne çeken bir şey. Ne var ki, fotoğrafçılıkta illüstrasyon için yararlı bazı öğeler var: Kompozisyon, anlatım dili, soyutlama, vs. duygusu. Yani temel olarak fotoğrafçılığı bir tamamlayıcı ve göz için iyi bir egzersiz olarak görüyorum (Ayrıca bilgisayardan bir süreliğine uzaklaşmak için mükemmel bir bahane). Bazen illüstrasyonlarımda kullanmak üzere “doku” fotoğrafları çekiyorum ama bu, şu sıralarda bu iki dünya arasındaki ilişkinin gidebileceği son nokta olmakta.

Neden El Pais’deki ekonomi bölümü? Aynı zamanda ABC gazetesinin ABCD bölümü için de çalışıyorsun, o zaman ilgi duyduğun sürece konu/tema seni rahatsız etmiyor diyebilir miyiz?

Belli ki özel bir alanda çalışmayı ben seçmedim. El Pais için her hafta ve ayda 2 ila 3 defa bir başka ekonomi gazetesi; El Economista için çalışıyorum. İş dünyasının, çok büyük bir oranda illüstrasyona ihtiyaç duyan bir alan olduğunu düşünüyorum çünkü soyut konulardan bahsediyorlar ve illüstrasyon fotoğrafın başarısız olduğu bu noktada iş görüyor. ABC ile çalıştığım dönem farklı bir hikaye; kendimi daha rahat hissettiğim -ki bu iyi bir şey olduğu anlamına gelmiyor- kültür eki (ABCD) için çalışmıştım. Bilgi ve becerilerimi zorlamayı seviyorum ve ekonomiyle ilgili konuları resimlemenin büyük bir iş olduğuna şüphem yok; ekonomi hakkında öğreniyorum çünkü makaleleri okumam ve haklarında grafik bir söylem oluşturmam gerekiyor tabii ki. Yaşadığımız dönemi göz önünde bulundurunca, oldukça heyecanlı bir iş.

İllüstrasyon ve fotoğrafçılıkta favori konuların neler?

Profesyonel olarak favori bir konu seçemem; bazen en sıkıcı, en tekdüze konu en ilginç iş olabiliyor. Söylemektense önermeyi yeğliyorum ama sonuçta bu gazetecilik ve gereğinden fazla belirsiz olamaz ya da beyhude davranamazsınız. Doğru noktada olmak zor bir iş; işimin sınırlarımı daha da zorlayan yanı da bu. Fotoğrafta soyut kavramı, kentsel bozulmayı seviyorum ve son zamanlarda konu olarak insanları inceliyorum; insanların gelişigüzel fotoğraflarını sokaklarda ve stüdyoda protreler çekiyorum. Nü çalışmalar yapmaya başlamaya ilgi duyuyorum, bunun her iki açıyı; soyut kavramı ve insanın biçimine olan ilgimi, birleştirebileceğim bir konu olduğunu düşünüyorum.

Ne zamandır çiziyorsun ya da bu işi yapıyorsun? Nasıl bir ilerleme ya da bir başka deyişle farklılık gelişti?

Uzun zaman önce kolajlar yaparak başladım, yaklaşık 20 yıl gibi bir süre önce. Sonra resim yapmaya başladım ve grafik tasarımcısı olarak çalıştım ve sonuçta, 4 yıl önce illüstrasyon üzerine bir portfolyo hazırlayıp gazetelerle, ajanslarla, dergilerle görüşmelere giderek ciddi ciddi çalışmaya başladım.

Bu işe, bir şekilde hayranlık duyulan kişileri “kopyalayarak” başlandığını düşünüyorum ve sonra -eğer şans varsa- kişiye özel tarz gelişiyor. Şimdilerde, o “kişiye özel tarzın” yolunda yarıda olduğumu sanıyorum. Etkisi altında kaldıklarımı gizlemiyorum; siyasi propagandalar, savaş propagandaları, Doğu Avrupa karikatürleri, eski reklamlar, geçmişten ya da şimdiden illüstrasyonlar, vs… Eğer tek bir etkinin altında kalırsanız, taklitçi olursunuz ama çeşitli etkiler altında kalırsanız sanatçı olursunuz; bir gün benim de olmak istediğim gibi yani :)

Sana ilham veren sanatçılardan birkaç isim verir misin?

Pek çok isim var; İspanyol grafik sanatçısı Josep Renau’yu söylemek isterim öncelikle, zira kendisi ne İspanya’da ne de dünyada yeterince tanınmıyor ama pek çok çalışması var ve bence fotomontajları ve savaş posterleri bakılmaya değer. Ayrıca, çağdaş illüstratörlerden Tim Marrs ve Richard May’in çalışmalarını seviyorum. Fakat müzisyenler, sinemacılar, çağdaş sanatçılar gibi sanatın diğer dallarından çok etkilendiğimi söylemeliyim… Bence yaptığınız işin sadece illüstrasyona bağlı kalmaması, diğer kültürel alanlarla harmanlanması işinizin güçlenmesi için gerekli.

Sen bir Madrileno’sun (Madridli, Madridce) ama Fransa’da ve Brezilya’da da temsil ediliyorsun. Bu nasıl oldu? Temsil edilmek için kendin mi başvuruyorsun yoksa seçiliyor musun?

Sık sık pek çok yere başvuruda bulunuyorum; ajanslara, gazetelere, dergilere, vs. Ne yazık ki Brezilya için hiç çalışma yapamadım çünkü kur farklılığı çalışmalarımın orada çok pahalı olmasına sebep oluyor. Fransa’da, oradaki ajansım France Illustrations vasıtasıyla Senso Magazine için portre çalışmalarımdan bir koleksiyon yapmıştım. Uluslararası çalışmalarım ana gelir kaynağım değil ama ülkenizin dışında çalışmalarınızı sergileyen kişiler olması her zaman için iyi bir şey.

Kağıt dışında, çalışmalarını hiç başka bir malzemeye uyguladın mı?

Bazı tişörtler tasarladım; http://www.redbubble.com/people/ricoy adresinde görebilirsiniz.

Eserlerini bir kitap halinde toplamayı düşünüyor musun?

Bence öyle bir şey için daha çok erken, bir kitap yapmak için çalışmalarıma derinlemesine bakmam ve çok seçici olmam gerekir. Eğer böyle bir proje ile ilgilenecek birisini bulursam çalışmalarımı içeren bir kitap basmak isterim ama İspanyol basınından illüstrasyonların toplandığı bir kitabın bir bölümünde ya da başka sanatçılarla hazırlanan bir derlemede yer almamı daha olası buluyorum.

Ve yarışmalar, onlarla aran nasıl? Senin için önemliler mi?

Yarışmanın, doğası gereği, vasıfsız olduğunu düşünüyorum, eğer buna katılıyorsan, yolun açık olsun ama yarışmayı kazanmanın ya da kaybetmenin kariyerin için bir dönüm noktası olduğunu düşünmemelisin. Birkaç yıl önce bir yarışmada birincilik almıştım, ödül parası iyiydi ve egomu bir süreliğine tatmin etmişti ama o kadar. En önemli şey yaptığınız işi sevmeniz ve karşılığını tam olarak alamasanız bile yapmaya devam edeceğinizi hissetmeniz (Tabi bunu kimseye söylemeyin!) :)

Hiç kimse bir çalışmandan rencide olduğunu söyledi mi?

Direkt olarak hiçbir zaman ama bir webmaster’ın sitelerinde yayınlamak için portfolyamdan 3 adet çalışmamı çıkarmamı istediğini hatırlıyorum. Bana “Lütfen üç nü çalışmayı çıkarın!” dediler ama protfolyamda sadece 2 adet bulabilmiştim. Sonuçta, plajda iki küçük kızın resmedildiği illüstrasyonumun “nü” olarak değerlendirildiğini üzülerek öğrenmiştim ve bu kadar sapkın bir akla sahip kişilerle çalışmayı reddetmiştim. Söylemeye gerek yok, site ABD’dendi.

Çalışmaların için hiç dava edildin mi?

Hayır, ve umarım hiçbir zaman da edilmem.

Rafael Ricoy: Websitesi – Flickr sayfası

Rafael Ricoy (Tam sayfa)[autoviewer=112,600,800]