Osmanlı güllesi, yazı ve piçlik Üzerine

Italo Calvino‘nun, katıldığı savaşta sol tarafına yediği bir gülleyle iyi ve kötü olarak tam ortadan ikiye bölünen bir soylunun hikayesi anlatılan “İkiye Bölünen Vikont” adlı öyküsü ilginçtir. Calvino -ki kendisi Görünmez Kentleri görünür kılan bir hayal gücüne sahiptir- bu öyküsünde tamamen fantastik bir hayat öyküsünden etkilenmiş. Hayatı, soylu olduğunu iddia eden fakat hiç de zengin olmayan doktor babasının alacaklılarından kaçmak için ailesi ile şehirden şehire dolaşmakla geçen kahramanımız, Miguel de Cervantes’in ta kendisi.

Madrid’te üniversitede okurken bir arkadaşını yaraladığı için hakkında tutuklama emri çıkarılınca italya’ya kaçan Cervantes, tam da o sırada Osmanlı’ya karşı sefere hazırlanan haçlı ordusuna katılmak için büyük bir hevesle -ve İtalya’dan bindiği Marqueza isimli gemiyle- bize göre İnebahtı onlara göre Lepanto Savaşı’na katıldı. Osmanlı’nın yenildiği savaşta Cervantes göğsüne iki kurşun yemiş, sol elini de bir gülle götürmüştü. (hikayenin devamını Murat Bardakçının yazısından okuyabilirsiniz.)

İş bulamadığı için yazarlığa başlayan fakat yazdıkları tutmadığı için farklı işler yapmak zorunda kalan Cervantes ancak son yazdığı Don Kişot’la adını duyurmayı başardı. kitabın ve yazarın ünü o kadar yayıldı ki o zamanın korsancıları tarafından Don Kişot’un sahte bir devamı yazıldı. yazar ise ancak bir on yıl sonra kendi kitabının devamını yazabildi.

Gelelim bu hikayeyi aklıma getiren ve bu yazıyı yazmama neden olan şeye. Textatis isimli font tasarım firması, Don Kişot’un ilk baskılarında kullanılan yazı karakterini günümüz tasarımcılarının kullanımına sunmuşlar. Karakterlerin zarifliği, dengesi çok hoşuma gitti. Eski yazıların bu şekilde günümüze uyarlanması onu ilk yazanı da ölümsüzleştiriyor.

Bir tarafı takdir ederken buralarda da benzer bir örnek arıyorum. Yok! Biz yeni yeni deniyor, yazıyla aramızdaki buzları eritmeye çalışıyoruz. Fakat 300 yıl önce yapılmış bir binaya bozmadan bir tuğla daha ekleyebilenlere de özeniyorum.

Dülsinya, Donkişot, Quixote, La Mancha