Dünya Matematik Günü özel: Bilmece bulmaca!

Yukarıda kendi isimlerini söylerken resmedilmiş bir düzine çocuk görüyoruz. İsimleri; Oom, Shirmer, Alden, Richard, Eastman, Alfred, Theodore, Arthur, Luke, Mathew, Fletcher ve Hisswald. Eşleştirmek o kadar da zor olmasa gerek!

Bugün 5 Mart; Dünya Matematik Günü, ole!
Günün anlam ve önemine eğlence faktörünü de eklersek resimdeki bulmacayı çözmeye gönül düşürebiliriz.
Türk dediğin, zekidir!

Matematik ve eğlence sözcükleri yan yana gelince bulmaca, bulmaca deyince de Samuel Loyd ve Henry Dudeney isimleri yan yana geliyor.

Bulmaca hazırlayıcısı ve satranç ustası Samuel Loyd, 1841-1911 yılları arasında yaşamış Amerikalı bir mühendis idi. Genç yaşta satranç oynayarak matematiğin büyülü dünyasına kapılan üstad aynı zamanda müziğe de ilgi duyuyordu. Zaten matematiğe gönül vermişlerin notalara uzak düşmesi pek beklenmez. Bir müzik mağazaları zincirine sahip olan Loyd’un bilinen diğer özellikleri ise kendi kendisini yetiştirmiş usta bir marangoz, alanında başarılı makaleler yazan bir köşeyazarı, yetenekli bir karikatürist ve arada sırada sahneye çıkan bir vantrolok olması. Ölümünden sonra oğlu tarafından derlenen ve “Cyclopedia of 5000 Puzzles” adıyla yayınlanan kitabını buradan indirebilirsiniz.

Matematikçi ve bulmaca yazarı Henry Dudeney, Sam Loyd ile aynı dönemdendi, hatta arkadaştılar, bir süre beraber de çalıştılar ve aralarında tatlı atışmalar olurdu. Olurmuş yani ben görmedim. Fakat her güzel şeyin sonu gibi arkadaşlıkları birbirlerini sahtekarlıkla suçlayarak bitmiş. İngiliz Dudeney’in dedesi de bir matematikçi idi ve aynı zamanda bir çoban. Dedesiyle satranç oynayarak tıpkı Loyd gibi matematiğe ilgisi başlayan Dudeney’in gelişmesinde dedesinin etkisi yadsınamaz. Kariyerinin başında “Sphinx” takma adıyla gazetelere matematik oyunları, bulmacalar yollayan Dudeney daha sonra gerçek adıyla uzun yıllar çeşitli gazete ve dergilerde köşeyazarlığı yapmıştır. Gırtlak kanserinden öldüğünde, dönemin başarılı yazarlarından olan eşi Alice Whiffin 14 yıl daha yaşamış, inişli çıkışlı evlilikleri boyunca tuttuğu günlükler 1998′de yayınlanmıştır. Bulmacaların yanı sıra bilardo, bowling ve croquet meraklısı olan Dudeney iyi bir piyanist ve organist ve dinine düşkün bir Anglikan idi. Henry Dudeney’in “Amusements in Mathematics” adlı kitabını buradan indirebilirsiniz.

Bu yazı, Futuristika! dergisinde 5 Mart 2008 tarihinde, Hayat bölümünde bulmaca, Enteresan, Henry Dudeney, matematik, oyun, Sam Loyd konuları altında yayımlanmıştır. Bu yazıyı RSS 2.0 ile takip edebilir, çıktısını alabilir, Facebook, Friendfeed, Twitter, Del.icio.us, StumbleUpon'da paylaşabilirsiniz.

İpek Yarsel yazdı...

Yurt dışında eğitim, öğretim, çalışma ve gez-gör yılları. Şu sıralar en çok mimarlık. Bol sinema. Bazen resim, çok edebiyat. Garip konuları araştırmak. Ayrıntılara bayılmak. Hep gülümsemek… Ve tabi bir de; too de shindou juugo de saishi hatachi sugireba tada no hito. Yazarın 117 adet yazısı bulunmakta.